Mandala of Mandela?

 

Mandala…het is een niet alledaags woord. Ik kan me daarom voorstellen dat niet iedereen dan ook weet wat het is, laat staan hoe je het uitspreekt of schrijft.

Je spreekt het uit als mándala, met de klemtoon op ‘man’. En dan zeg je niet ‘daala’, maar ‘dalla’. Vaak lees of hoor ik ‘Mandela’. Logisch, want die naam kennen we allemaal. Nelson Mandela was dan ook een prachtig mens. Maar Mandela is toch iets heel anders dan een mandala.

Wat is nou eigenlijk een mandala?

Het woord mandala komt uit een oud-Indiase taal, het Sanskriet. Het betekent letterlijk cirkel. De cirkel staat voor eenheid, heelheid en de oneindigheid van het leven.

Een mandala is meestal rond, soms hoekig of zelfs vierkant. Je kunt een mandala vullen met afbeeldingen, vormen of symbolen, symmetrisch of a-symmetrisch. De mandalavorm is in alle culturen terug te vinden. Indianen maakten een medicijnwiel, Kelten versierden amuletten en andere ronde vormen met knooptechnieken, in de christelijke cultuur zie je de ronde vorm van roosvensters in kathedralen en ook in de Arabische kunst en architectuur komt deze vorm vaak terug.

Ontspanning

Het tekenen en inkleuren van een mandala geeft rust, evenwicht en voldoening. Het bevordert concentratie en stimuleert creativiteit. De kunst van het maken van mandala’s wordt wereldwijd beoefend en staat los van religie of cultuur. Het is niet occult, eng of gevaarlijk. Je hoeft er geen betekenis aan te geven. Net als yoga geeft het maken van een mandala pure ontspanning, het is een manier om even ‘je hoofd leeg te maken’. Mandalatekenen is een toegankelijke tekenvorm, een mogelijheid om iets moois te kunnen maken, zonder dat je überhaupt hoeft te kunnen tekenen.

Monnikenwerk

De mandala vindt haar oorsprong in het Oosten, met name Tibet, waar ze door boeddhistische monniken werden gebruikt als hulpmiddel bij meditatie. De mandala’s werden door henzelf gemaakt door heel fijn, gekleurd zand in een cirkelvorm te strooien. Dit proces kon een hele dag duren, met recht ‘monnikenwerk’. Als zo’n prachtige, gedetailleerde mandala na uren geconcentreerd zand gieten dan eindelijk af was…liepen ze er doodleuk doorheen en moesten ze weer helemaal opnieuw beginnen! Hiermee gaven ze vorm aan het feit dat niets in het leven blijft, dat alles vergankelijk is, hoe hard je er ook voor werkt.

Vrijheid

Een mandala tekenen staat voor mij voor vrijheid. Het geeft mij de mogelijkheid me te uiten met kleuren en vormen waar ik op dat moment behoefte aan heb. Het streven naar vrijheid, eenheid, heelheid en harmonie was ook dat wat Nelson Mandela dreef. Dus in die zin is er toch weer een overeenkomst en is de cirkel weer letterlijk en figuurlijk rond.

Dus ach, als je een mandala nu toch nog Mandela noemt, ik stoor me er niet aan…je hebt dan in elk geval de boodschap van vrijheid en eenheid begrepen.

Leuk hoor, dat geteken, maar wat heb je er eigenlijk aan?

 

In onze samenleving zijn we vooral gewend te leven vanuit onze ratio. We denken veel na en vinden overal wel wat van, het verstand heeft de overhand. We leven vaak in ons hoofd, terwijl we ons gevoel steeds meer verwaarlozen.

Een van de dingen die we vinden, is dat onze activiteiten vooral ‘nut’ moeten hebben. Het moet iets opleveren, je moet er iets aan hebben. Zelfs de dingen die we ter ontspanning doen, zoals sporten, zijn vaak competitief van aard. Het moet steeds beter, sneller. Presteren.

Waarom zou je niet iets doen, puur voor jezelf? Zoals bijvoorbeeld mandala- of zentangle tekenen? Het levert je veel meer op dan je denkt.

Beide tekenvormen zijn eenvoudig aan te leren. Dat maakt het laagdrempelig, ook voor wie denkt niet te kunnen tekenen of niet creatief te zijn. Dat ben je namelijk wel. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen die een potlood vast kan houden, ook kan tekenen.

Een mandala of zentangletekening hoeft nergens aan te voldoen, je begint gewoon en gaandeweg groeit jouw eigen tekening onder je handen. Het lukt altijd en met enige oefening word je steeds creatiever.

Naast de eenvoud zijn er nog meer voordelen te noemen:

  • Minder stress
  • Verbeterde concentratie
  • Je creativiteit wordt gestimuleerd, niet alleen op kunstzinnig vlak,  het creatief denken in het algemeen en het oplossend vermogen krijgen een boost.
  • Je komt dichter bij je gevoel.
  • Je bent helemaal in het nu. Andere gedachten verdwijnen even naar de achtergrond. Dit werkt super ontspannend, bijna meditatief.
  • Je zit nooit om inspiratie verlegen. Gewoon beginnen, er komt vanzelf iets op papier. De verrassendste resultaten krijg je als je niet teveel nadenkt, maar gewoon gaat doen.
  • Drukke gedachten en een overschot aan prikkels,  bijvoorbeeld bij een burn-out, AD(H)D of hooggevoeligheid, kun je door het tekenen heerlijk van je af laten glijden. Even je hoofd uitschakelen.
  • Beter slapen
  • Minder piekeren

Omdat je bij het mandalatekenen in een cirkel werkt, krijg je een gevoel van heelheid. Door vormen en kleuren in een cirkel te plaatsen, breng je letterlijk structuur aan. Er ontstaat daardoor ook rust en ruimte in je hoofd.

We hebben van nature een onbewuste voorkeur voor ronde vormen, die we beschouwen als mooi, misschien wel volmaakt. Kijk eens goed naar een bloem van bovenaf. Een prachtige mandala van de natuur. Een dwarsdoorsnede van een boom, met haar jaarringen, de zich uitbreidende cirkels die je op het wateroppervlak ziet als je een steen in het water gooit, een slakkenhuis, het zijn allemaal cirkelvormige patronen.

Wat deze vormen gemeen hebben is dat het groeipatronen zijn, dit wil zeggen dat het begint bij een kern en dat daaromheen de uitdijende vormen ontstaan. Bij een mandala begin je ook vaak vanuit het midden te tekenen en laat je jouw tekening daaromheen ‘groeien’. Het tekenen gaat dan heel natuurlijk, bijna moeiteloos.

Een mandalatekening kan je veel over jezelf vertellen. Vormen en kleuren die je gebruikt, waar je deze in je tekening neerzet, het is allemaal informatie uit je onderbewuste. Het kan heel verhelderend zijn om hier naar te kijken. Hoeft dat voor jou niet zo, dan is het alleen al heel fijn om alles waar je onbewust mee rondloopt letterlijk een plekje te geven in je tekeningen. Stress en piekergedachten verdwijnen daardoor als sneeuw voor de zon

Bovenal is het heel leuk om te doen. Sta jij het jezelf toe, tijd vrijmaken om iets te doen, gewoon omdat je het leuk vindt..?

Spiegeltje, spiegeltje..

 

Spiegelen, je doet het dagelijks en meestal onbewust. Let er maar eens op als je met iemand praat. Je concentreert je op de ander en zonder dat je het beseft neem je dan een houding, gebaar of zelfs het looptempo van diegene over. Dit gebeurt vaak automatisch, omdat je daarmee onbewust je betrokkenheid bij de ander laat blijken. Vooral als je mensen aardig vindt of als je het met iemand eens bent, ga je in dezelfde houding staan of zitten als de ander. Je zit dan bijvoorbeeld allebei met een hand onder de kin of je krabt tegelijkertijd aan je neus. Je hebt dit meestal zelf niet eens in de gaten, zo natuurlijk gaat dit.

Probeer het maar eens uit. Als je met iemand in gesprek bent en diegene heeft een hand onder zijn kin, neem die houding dan eens heel bewust over. Wat gebeurt er bij die ander?
Of ga zelf eens heel bewust van houding veranderen. Wrijf bijvoorbeeld eens een tijdje in je nek tijdens een gesprek. Neemt de ander dit na verloop van tijd over?

Kinderen spiegelen volwassenen om te leren. Ze doen na wat hun wordt voorgedaan en leren zo praktische zaken als zelfstandig eten of hun veters strikken. Monkey see, monkey do. Of ze kopiëren gedrag van volwassenen in hun spel.
Peuters die net beginnen te praten, gebruiken de woorden en intonatie zoals ze dit in hun omgeving horen . ‘Je hoort jezelf praten’.
Kinderen zetten hun ouders ook vaak een spiegel voor. Dit doen ze onbewust. Een kind dat bijvoorbeeld vaak boos is, kan jou zonder dit te beseffen confronteren met het kind in jezelf. Misschien mocht jij als kind nooit je boosheid uiten. Vaak is er dan iets nog niet helemaal verwerkt uit je eigen jeugd en zie je dat terug in het gedrag van je kind. Als je je hier bewust van wordt, verdwijnt dit gedrag meestal vanzelf weer. Wij leren dus ook weer van onze kinderen.

Volwassenen zetten elkaar ook vaak een spiegel voor. We spiegelen bijvoorbeeld het gedrag van iemand die we bewonderen. De eigenschappen die we in een ander waarderen zijn meestal ook in ons aanwezig, maar misschien moet je ze nog wat meer ontwikkelen.
Gedrag waar we ons bij de ander aan ergeren, kan ook iets over onszelf vertellen. Heb jij bijvoorbeeld een collega, die ’s morgens met veel bombarie binnenkomt, veel en luid praat en daardoor steeds de aandacht naar zich toetrekt? Wat zegt dit over jou als je je daaraan ergert? Meestal niet dat jij ook zo luidruchtig bent, maar wellicht herken je iets in de réden waarom iemand anders zo is.
Misschien heeft deze persoon veel behoefte aan erkenning, of weet diegene zich door onzekerheid niet zo goed een houding te geven. Door dit onderliggende gevoel te overschreeuwen, verbergt diegene dat.
Misschien ben jijzelf wel onzeker of heb jij behoefte aan erkenning? Je herkent dat dan onbewust in de ander, maar omdat je het voor jezelf nog niet wilt toegeven, ergert je dat. Het gaat dus meestal niet over die ander, maar over jezelf. Als je hier aan gaat werken, zul je zien dat je je niet meer zo aan die ander ergert.

In de natuur zien we ook spiegelende vormen terugkomen. Kijk maar eens naar de vleugels van een lieveheersbeestje of een vlinder, die aan de andere kant exact gespiegeld zijn. vlinders spiegelenOf een boomblad, dat aan elke kant van de bladnerf gelijk gevormd is. Ons eigen gezicht is ook zo’n voorbeeld. Zou je denkbeeldig een lijn trekken van je voorhoofd naar je kin, dan zie je dat je gezichtshelften gespiegeld zijn. Daarbij geldt vaak dat hoe gelijkmatiger de gelaatstrekken zijn, hoe aantrekkelijker we iemand vinden. Dit heeft te maken met onze natuurlijke voorkeur voor heelheid, beelden die rust geven als we ernaar kijken.
Maar ware schoonheid komt natuurlijk altijd nog van binnenuit; hoe lekkerder we in ons vel zitten, hoe meer we stralen en hoe aantrekkelijker we worden. We stralen uit hoe we ons voelen.

Spiegelend tekenen is een onderdeel van de basiscursus mandalatekenen.  Je tekent aan de ene kant van een as (een verticale-, horizontale- of diagonale lijn) de helft van een figuur. Aan de andere kant van de as teken je de figuur exact na, maar dan in spiegelbeeld. Spiegelend tekenen is goed voor de concentratie, het stimuleert de samenwerking tussen de linker- en de rechterhersenhelft. Je maakt een vorm compleet en dat geeft een gevoel van heelheid, balans.

Een mandala tekening kan ook als een spiegel voor onszelf werken. Vormen, kleuren, de manier waarop je de cirkel invult, alles kan iets zeggen over jouw persoonlijkheid en hoe je op het moment van tekenen in je vel zit. Ook wat je vindt van je tekening , welk gevoel deze bij je oproept, zegt iets over jezelf.
Het kan heel leuk en leerzaam zijn om daar aandacht aan te besteden en eens te kijken of je iets herkent van wat de tekening je laat zien. Het kan, maar het hoeft natuurlijk niet. Gewoon lekker tekenen omdat het fijn is om te doen en ontspanning brengt, is al mooi genoeg.
Je verwerkt onbewust positieve of negatieve gevoelens en indrukken in je tekening zonder dit te hoeven benoemen. Elke tekening is mooi en bijzonder, wat jijzelf of een ander er ook van vindt. Een mandala wordt niet voor niets een spiegel van de ziel genoemd.

Een uiltje knappen

Mijn tip om snel in slaap te vallen met de 4-7-8 ademhalingstechniek

Val je gemakkelijk in slaap of lig je toch nog wel even wakker? Je kunt van alles proberen om in slaap te vallen, een warme ontspannende douche, schaapjes tellen of misschien een pilletje nemen..

Zelf word ik heel rustig van het maken van een zentangle-tekening, zoals het uiltje van het voorbeeld. Mijn aandacht gaat dan volledig naar het tekenen van de patroontjes en daarmee raak ik alle overtollige spanning en drukke gedachten kwijt.

Mocht ik toch nog liggen te woelen en te piekeren, dan gebruik ik een eenvoudige en snelle ademhalingsoefening waardoor ik binnen de kortste keren totaal ontspan en meestal na een minuut al slaap.

Adem in, adem uit

Het werkt heel eenvoudig: je ademt 4 seconden lang in, dan houd je je adem vast voor 7 seconden en blaas je 8 seconden lang heel diep weer uit.
De eerste keer zal dit wat onnatuurlijk aanvoelen en heb je de neiging om tussendoor naar adem te happen. Probeer het toch vol te houden, na een keer of twee, drie zul je merken dat je hartslag daalt, je gedachten kalmeren en je lichamelijk tot rust komt.

Je lichaam neemt zuurstof op bij het 4 seconden inademen, in de 7 seconden dat je je adem vasthoudt, verspreidt de zuurstof zich via de bloedsomloop in je lichaam. Daarna blaas je 8 seconden lang alle afvalstoffen weer rustig uit. Automatisch ga je dan een paar keer diep zuchten en dan…val je ineens in slaap.
Het is letterlijk een verademing.

Ik zou zeggen, neem vanavond de proef op de som en dan is het vast algauw:
‘Oogjes dicht en snaveltjes toe. Slaap lekker’
* De uil op de afbeelding is opgebouwd uit Zentangle-motiefjes. Het maken van deze illustratieve tekeningetjes is een onderdeel van de cursus Zentangle tekenen, die je vanaf 26 september bij mij kunt volgen.
Eenvoudig te leren, creatief, ontspannend en erg leuk om te doen.

Klik     hier     voor meer informatie

Ik kan helemaal niet tekenen…!!?

‘Tekenen? Nee hoor, dat kan ik niet. ‘

Dit is iets wat ik heel vaak hoor als ik vertel wat ik doe. Of ‘ik ben helemaal niet creatief’, ook zo’n overtuiging.

Maar is dat echt waar? Ik ben van mening dat iedereen kan tekenen. Je hoeft ook heus geen kunstenaar te zijn. Vaak is het meer de angst om iets op papier te moeten zetten die ons tegenhoudt om een potlood te pakken.

Ik snap dat heel goed. Ik heb ook jaren gedacht dat ik niet creatief was, hoewel de drang tot creëren wel bestond. Het verlangen om me op de een of andere manier te uiten. Mijn kast puilde uit van de teken- en schildermaterialen, maar het kwam er nauwelijks van ze te gebruiken. Altijd was er wel een excuus, iets wat belangrijker leek.

Als ik dan eens alle moed verzameld had en een potlood en schetsboek voor me neerlegde,  ging ik zitten bedenken wát ik dan wilde tekenen. Meestal kwam ik dan niet verder dan het natekenen van een plaatje uit een tijdschrift omdat ik niks kon bedenken. Het leek dan vaak wel ergens op, maar het gaf me geen voldoening, ik wist dat ik het had nagetekend en dat het niet vanuit mezelf kwam.

Bij het tekenen van mandala’s hoef je je helemaal niet druk te maken. Niet over wat je gaat tekenen, niet over het resultaat, niet of het wel lijkt op een voorbeeld, helemaal nergens over. Heerlijk, je begint met een basisopzet en gaat aan de slag. Als je je gevoel volgt, gaat het eigenlijk vanzelf. Je kunt er helemaal in opgaan en als je tekening af is, heb je iets in handen dat helemaal uit jezelf komt en zelfs jou verrast.

Het mooie is dat je bij het mandalatekenen je verstand zoveel mogelijk uitschakelt en dus puur op gevoel gaat tekenen. En dan kom je terecht bij je onbewuste. En dat heeft meer te vertellen dan je denkt…als je maar niet denkt.

Als je bij mij een cursus mandalatekenen volgt, kun je zelf ervaren dat je niet hoeft te kunnen tekenen en dat je echt iets gaat maken wat vanuit jezelf komt. Je zult vormen en kleuren gebruiken die je van tevoren niet bedacht hebt.  De kunst is om hier geen oordeel over te hebben,  je werk niet af te kraken.  Het mooie is dat je vaak onbewust een boodschap op papier hebt gezet.  Elke plek in de tekening staat ergens voor; het heden, verleden, je valkuilen, de mandala wordt niet voor niets een spiegel van je ziel genoemd.

Je hoeft er natuurlijk niet zo diep op in te gaan, het is al winst als je ontdekt hoe je lekker kunt ontspannen door te tekenen, te kleuren en even alles om je heen te vergeten. Want er moet al zoveel…waarom zou je niet eens iets doen…gewoon omdat je er zin in hebt?