nelson mandala

Mandala of Mandela?

 

Mandala…het is een niet alledaags woord. Ik kan me daarom voorstellen dat niet iedereen dan ook weet wat het is, laat staan hoe je het uitspreekt of schrijft.

Je spreekt het uit als mándala, met de klemtoon op ‘man’. En dan zeg je niet ‘daala’, maar ‘dalla’. Vaak lees of hoor ik ‘Mandela’. Logisch, want die naam kennen we allemaal. Nelson Mandela was dan ook een prachtig mens. Maar Mandela is toch iets heel anders dan een mandala.

Wat is nou eigenlijk een mandala?

Het woord mandala komt uit een oud-Indiase taal, het Sanskriet. Het betekent letterlijk cirkel. De cirkel staat voor eenheid, heelheid en de oneindigheid van het leven.

Een mandala is meestal rond, soms hoekig of zelfs vierkant. Je kunt een mandala vullen met afbeeldingen, vormen of symbolen, symmetrisch of a-symmetrisch. De mandalavorm is in alle culturen terug te vinden. Indianen maakten een medicijnwiel, Kelten versierden amuletten en andere ronde vormen met knooptechnieken, in de christelijke cultuur zie je de ronde vorm van roosvensters in kathedralen en ook in de Arabische kunst en architectuur komt deze vorm vaak terug.

Ontspanning

Het tekenen en inkleuren van een mandala geeft rust, evenwicht en voldoening. Het bevordert concentratie en stimuleert creativiteit. De kunst van het maken van mandala’s wordt wereldwijd beoefend en staat los van religie of cultuur. Het is niet occult, eng of gevaarlijk. Je hoeft er geen betekenis aan te geven. Net als yoga geeft het maken van een mandala pure ontspanning, het is een manier om even ‘je hoofd leeg te maken’. Mandalatekenen is een toegankelijke tekenvorm, een mogelijheid om iets moois te kunnen maken, zonder dat je überhaupt hoeft te kunnen tekenen.

Monnikenwerk

De mandala vindt haar oorsprong in het Oosten, met name Tibet, waar ze door boeddhistische monniken werden gebruikt als hulpmiddel bij meditatie. De mandala’s werden door henzelf gemaakt door heel fijn, gekleurd zand in een cirkelvorm te strooien. Dit proces kon een hele dag duren, met recht ‘monnikenwerk’. Als zo’n prachtige, gedetailleerde mandala na uren geconcentreerd zand gieten dan eindelijk af was…liepen ze er doodleuk doorheen en moesten ze weer helemaal opnieuw beginnen! Hiermee gaven ze vorm aan het feit dat niets in het leven blijft, dat alles vergankelijk is, hoe hard je er ook voor werkt.

Vrijheid

Een mandala tekenen staat voor mij voor vrijheid. Het geeft mij de mogelijkheid me te uiten met kleuren en vormen waar ik op dat moment behoefte aan heb. Het streven naar vrijheid, eenheid, heelheid en harmonie was ook dat wat Nelson Mandela dreef. Dus in die zin is er toch weer een overeenkomst en is de cirkel weer letterlijk en figuurlijk rond.

Dus ach, als je een mandala nu toch nog Mandela noemt, ik stoor me er niet aan…je hebt dan in elk geval de boodschap van vrijheid en eenheid begrepen.